Përgjigja e shkurtër: si e ke 100% pronësinë e biznesit në Tajlandë
Nëse planifikon të hapësh një biznes në Tajlandë dhe nuk do partner lokal që të kontrollojë 51% të kompanisë, ekzistojnë dy rrugë kryesore: certifikata BOI (Board of Investment) dhe licenca FBL (Foreign Business License). Të dyja lejojnë një investitor të huaj të mbajë 100% të aksioneve, ndryshe nga struktura standarde 51/49 që i jep pjesën vendimmarrëse partnerit tajlandez. E rëndësishme për këdo që lexon këtë në fillim të 2026-ës: radhët e aplikimeve në DBD (Department of Business Development) dhe BOI janë zgjatur ndjeshëm, dhe koha e përpunimit që dikur zgjaste 3-4 muaj tani mund të marrë shumë më gjatë.
Për shqiptarët që shohin Phuket-in ose Bangkok-un si destinacion investimi, kjo është një çështje kalendari: kush aplikon në pranverë ka shanse reale të hapë dyert para sezonit të lartë. Kush pret deri në vjeshtë rrezikon të humbasë tërësisht muajt më fitimprurës të vitit.
Pse struktura 51/49 nuk i mjafton çdo investitori
Struktura klasike e një kompanie tajlandeze funksionon kështu: një i huaj mund të mbajë maksimumi 49% të aksioneve, ndërsa 51% mbetet në duart e një aksionari tajlandez. Kjo do të thotë se, ligjërisht, vendimet strategjike mund të kontrollohen nga dikush tjetër, jo nga vetë investitori që ka sjellë kapitalin.
Për këtë arsye, shumë investitorë të huaj, veçanërisht ata që duan kontroll të plotë mbi një hotel, një shkollë gjuhësh, një kompani IT ose një biznes prodhimi, kërkojnë alternativa. Dhe pikërisht këtu hyjnë BOI dhe FBL.
Çfarë është BOI dhe çfarë përfitimesh sjell
BOI është organi shtetëror tajlandez i promovimit të investimeve. Kur një kompani merr statusin "BOI-promoted", fiton të drejtën për:
- 100% pronësi të huaj, pa nevojën për aksionar tajlandez
- Përjashtim nga tatimi mbi fitimin deri në 8 vjet (dhe deri në 13 vjet për disa kategori prioritare), kur norma standarde e tatimit mbi fitimin në Tajlandë është 20%
- Zero taksa doganore për importin e makinerive dhe lëndëve të para, veçanërisht të rëndësishme për projekte prodhimi apo teknologjie
- Përpunim të thjeshtuar për viza pune dhe Smart Visa, përmes One Stop Service Center
Sektorët e pranueshëm përfshijnë turizmin dhe hotelierinë, arsimin, shëndetësinë, IT-në dhe teknologjinë digjitale, prodhimin, logjistikën, përpunimin agro dhe energjinë. Lista e plotë e kategorive publikohet në faqen zyrtare të BOI Thailand.
Çfarë është FBL dhe kur zgjidhet në vend të BOI
FBL (Foreign Business License) është një licencë e lëshuar nga DBD që lejon një të huaj të operojë në aktivitete të kufizuara nga Ligji për Biznesin e të Huajve (Foreign Business Act). Ndryshe nga BOI, FBL nuk vjen me paketë lehtësirash fiskale, është thjesht një lejeje pronësie.
FBL përshtatet më mirë për tregtinë, shërbimet dhe konsulencën, ndërsa BOI është zgjedhja logjike për prodhim, teknologji, shëndetësi dhe arsim. Disa aktivitete kualifikohen për të dyja mekanizmat, kështu që zgjedhja e rrugës së saktë kërkon konsultim paraprak me një avokat të specializuar në të drejtën tregtare tajlandeze.
Me interes për investitorët amerikanë ekziston edhe një rrugë e tretë: Traktati i Miqësisë SHBA-Tajlandë (US Treaty of Amity), që lejon pronësi shumice ose të plotë amerikane në kushte specifike, por kjo opsion nuk vlen për shtetasit e vendeve të tjera, përfshirë Shqipërinë, Kosovën apo Maqedoninë e Veriut.
Hapat konkretë për të aplikuar
-
Identifiko aktivitetin dhe mekanizmin e duhur. BOI për prodhim, IT, shëndetësi, arsim dhe turizëm me vlerë të lartë; FBL për tregti, shërbime, konsulencë. Konsultohu me një avokat përpara se të vendosësh.
-
Përgatit planin e biznesit dhe modelin financiar. BOI kërkon një përshkrim të detajuar të projektit: volumi i investimit, numri i vendeve të punës për shtetasit tajlandezë, dhe plani i zhvillimit teknologjik. Kapitali minimal i regjistruar zakonisht fillon nga 2 milionë THB (rreth 57.000 dollarë), varësisht sektorit.
-
Mblidh dokumentacionin. Pasaportat e themeluesve, pasqyrat financiare të kompanisë mëmë (nëse ka), përshkrim i detajuar i projektit në anglisht, dhe specifikime teknike për pajisjet e importuara.
-
Dorëzo aplikimin përmes kanaleve zyrtare. BOI pranohet përmes sistemit e-Investment Promotion ose personalisht në zyrën e BOI në Bangkok. FBL dorëzohet në DBD.
-
Fillo përgatitjet për nisjen e biznesit paralelisht. Sapo aplikimi është dorëzuar, mund të hapësh llogari bankare korporative, të aplikosh për viza pune, dhe të fillosh aktivitetet e marketingut.
-
Nëse planifikon udhëtim për takime dhe vizita në zyrat qeveritare, rezervo qëndrimin në Bangkok herët, që të mund të koordinosh takimet me zyrat shtetërore dhe këshilltarët ligjorë sipas kalendarit tënd.
-
Merr miratimin dhe regjistro kompaninë. Pasi BOI ose DBD miraton aplikimin, regjistrohet një entitet ligjor me pronësi 100% të huaj. Nga ky moment, kompania mund të operojë ligjërisht në Tajlandë.
-
Rregullo vizat dhe lejet e punës. Kompanitë e promovuara nga BOI kanë qasje të thjeshtuar në Smart Visa dhe leje pune përmes One Stop Service Center.
Sa kushton dhe sa kohë zgjat realisht
Tarifa zyrtare e aplikimit për BOI është minimale. Kostot kryesore janë honoraret ligjore, që variojnë nga 100.000 deri në 500.000 THB, varësisht kompleksitetit të projektit, plus përmbushja e kapitalit minimal të kërkuar.
Sa i takon kohës, procesi që dikur zgjaste 3-4 muaj tani është zgjatur ndjeshëm për shkak të vëllimit të lartë të aplikimeve në 2025-2026. Praktikisht, aplikimi në prill-maj 2026 të jep shansin real të jesh gati për sezonin e lartë të nëntorit 2026 deri në mars 2027, periudha me kërkesën më të lartë në turizëm, pakicë dhe shërbime në Tajlandë. Një biznes që nuk është operacional deri në nëntor humbet muajt më fitimprurës të vitit.
Pyetje të shpeshta
A mund të zotëroj 100% të një biznesi në Tajlandë pa partner tajlandez?
Po. Kjo është pikërisht arsyeja pse ekzistojnë BOI dhe FBL. Pa këto mekanizma, një i huaj është i kufizuar në maksimum 49% të aksioneve në një kompani standarde tajlandeze. Për shtetasit amerikanë ekziston edhe US Treaty of Amity, që lejon pronësi shumice ose të plotë në kushte specifike.
Cila është dallimi kryesor midis BOI dhe FBL?
BOI është skemë promovimi investimesh me lehtësira fiskale (përjashtim tatimor deri në 8-13 vjet, zero taksa doganore). FBL është thjesht një licencë që lejon pronësi të huaj, pa përfitime fiskale shtesë. BOI përshtatet për prodhim dhe teknologji; FBL për tregti dhe shërbime.
Sa kohë duhet për të marrë miratimin BOI në 2026?
Më parë procesi zgjaste 3-4 muaj. Rritja e vëllimit të aplikimeve e ka zgjatur ndjeshëm këtë kohë. Aplikimi në prill ose maj të jep shansin real të përfundosh gjithçka para nëntorit.
A duhet të jem fizikisht në Tajlandë për të aplikuar?
Jo. Aplikimet mund të dorëzohen përmes një avokati të autorizuar. Megjithatë, prania fizike mund të përshpejtojë procesin, sidomos në fazën e intervistës me komitetin e BOI.
A mund të përdoret BOI për të blerë pronë të patundshme?
BOI është menduar për biznese operuese, jo për blerje personale pronash. Sidoqoftë, një kompani e promovuar nga BOI mund të blejë pronë komerciale, përfshirë tokë, gjë që normalisht është e kufizuar për të huajt.
Burimi: AIM Bangkok