Pse duhet t'i kushtoni vëmendje këtij lajmi nëse keni (ose planifikoni) pronë në Phuket
Nëse jeni shqiptar që ka investuar ose po mendon të investojë në një vilë me tokë në Tajlandë përmes një kompanie lokale me aksionerë 'proxy', lajmi i fundit nga Ministria e Tregtisë e Tajlandës ju prek drejtpërdrejt. Në periudhën më të fundit raportuese, regjistrimet e kompanive të reja me shenja pronësie fiktive (nominee) ranë nga 561 në 141, pra një rënie prej 75%. Kjo nuk është thjesht një numër statistikor, është dëshmi se mekanizmi që shumë të huaj kanë përdorur për dekada për të 'anashkaluar' kufizimet tajlandeze të pronësisë po mbyllet me shpejtësi.
Çfarë është një 'kompani nominee' dhe pse është kaq e përhapur në Phuket
Sipas Ligjit për Biznesin e të Huajve (Foreign Business Act, 1999), një i huaj nuk mund të zotërojë më shumë se 49% të aksioneve në një kompani tajlandeze që merret me aktivitete të kufizuara, ndër to edhe pronësinë e tokës. Për të anashkaluar këtë kufizim, krijohen kompani ku 51% ose më shumë e aksioneve mbahen formalisht nga shtetas tajlandezë, ndërsa i huaji siguron kapitalin real dhe merr vendimet. Aksionerët tajlandezë në këto struktura zakonisht nuk kontribuojnë kapital të vërtetë dhe nuk marrin pjesë në menaxhim. Gjykatat tajlandeze i konsiderojnë këto struktura si anashkalim direkt të ligjit.
Sipas vlerësimeve të tregut, 40-60% e vilave në parcela toke në Phuket dhe Koh Samui janë blerë përmes kompanive me karakteristika të pronësisë fiktive. Kjo do të thotë që një pjesë e madhe e shqiptarëve dhe investitorëve të tjerë të huaj që kanë blerë vilë në ishull mund të kenë, pa e ditur plotësisht, një ekspozim juridik të konsiderueshëm.
Cila është politika e re prapa këtij zbatimi të fortë?
Departamenti i Zhvillimit të Biznesit (DBD) i Tajlandës nxori Urdhrin Nr. 2/2026, që hyri në fuqi më 1 gusht 2026, pikërisht për të mbyllur boshllëqet që lejonin të huajt të kontrollojnë kompani tajlandeze përmes aksionerëve fiktivë. Rregullat e reja zgjerojnë dokumentacionin dhe kontrollin gjatë gjithë ciklit jetësor të kompanisë, jo vetëm në momentin e themelimit, por në çdo ndryshim të mëvonshëm të strukturës së aksionerëve.
Ministria e Tregtisë thekson se 141 regjistrimet e reja janë vetëm maja e ajsbergut. Ky numër nuk përfshin mijëra struktura të krijuara më parë që ende funksionojnë sot. Por trendi është i qartë: rregullatorët janë bërë më të aftë në identifikimin e skemave fiktive që në fazën e regjistrimit dhe po i refuzojnë ato drejtpërdrejt.
Një set tjetër i dhënash i DBD-së tregon se regjistrimet e kompanive me pjesëmarrje të huaj prej 0.01-49.99% ranë 51% në tremujorin e parë të vitit 2026 dhe 65% mes 1 dhe 31 majit 2026. Sipas vlerësimeve aktuale, rreth 119,000 kompani hyjnë në kategorinë e riskut deri në mesin e vitit 2026.
Sa serioze janë pasojat ligjore për ata që kanë (ose kanë pasur) një strukturë nominee?
Ligji për Biznesin e të Huajve parashikon gjobë deri në 1,000,000 baht dhe/ose burgim deri në 3 vjet për përdorimin e strukturave fiktive. Gjykatat mund të urdhërojnë gjithashtu shitjen e detyruar të tokës. Aksionerët tajlandezë të përfshirë në skemë përballen gjithashtu me përgjegjësi penale.
Departamenti i Hetimeve Speciale (DSI) i Tajlandës ka intensifikuar kontrollet vitet e fundit në provincat turistike, sidomos në Phuket, Krabi dhe Surat Thani. Gjykatat tajlandeze kanë urdhëruar në mënyrë të përsëritur shitjen e detyruar të tokës kur është vërtetuar se aksionerët tajlandezë vepronin si fiktivë në emër të një kontrolluesi të huaj.
Mbajtja e një kompanie nominee kushton zakonisht 50,000-150,000 baht në vit, pa asnjë garanci që struktura nuk do të deklarohet e paligjshme më vonë. Shpenzim i vazhdueshëm, pra, për një rrezik që rritet çdo vit.
Cilat janë alternativat legale për shqiptarët që duan pronë me tokë në Tajlandë?
Meqë të huajt ende nuk mund të zotërojnë tokë drejtpërdrejt në Tajlandë (Kodi i Tokës, Neni 86), ekzistojnë disa rrugë të njohura ligjërisht:
- Qiraja afatgjatë (leasehold): kontratë standarde 30 vjeçare, me mundësi rinovimi deri në edhe dy herë (skema e njohur si 30+30+30). Toka qiraset nga një pronar tajlandez, ndërsa shtëpia e ndërtuar mbi të regjistrohet si pronë e të huajit.
- Kondominium freehold: e vetmja formë pronësie ku i huaji mund të ketë titull të plotë, me kusht që kuota e të huajve në ndërtesë të mos kalojë 49% të sipërfaqes totale.
- Të drejtat e uzufruktit: një e drejtë përdorimi gjatë gjithë jetës, e regjistruar zyrtarisht në Departamentin e Tokës.
Do të ndikojë kriza te tregu i kondominiumeve?
Jo drejtpërdrejt. Kondominiumet freehold për të huajt mbeten formë plotësisht legale pronësie. Indirekt, kërkesa për apartamente mund të rritet, pasi investitorët që më parë blinin vila përmes strukturave nominee mund të kalojnë tek apartamentet si opsion më i sigurt.
A ka gjasa Tajlanda të lejojë pronësi të plotë të tokës për të huajt?
Deri në 2026, asnjë nismë legjislative e tillë nuk është në tryezë. Diskutimet për reformimin e Kodit të Tokës shfaqen herë pas here, por nuk ka vullnet politik për ndryshim. Blerësit nuk duhet të mbështeten tek heqja e kësaj ndalese në afat të mesëm.
Çfarë duhet të bëjë tani dikush që ka pronë përmes një kompanie nominee?
Rënia prej 75% e regjistrimeve nominee nuk është një veprim i izoluar, por pjesë e një trendi sistematik. Rregullatorët tajlandezë po investojnë në mjete dixhitale për analizën e strukturave korporative, po ndajnë të dhëna mes agjencive dhe po reagojnë ndaj presionit politik. Nëse jeni investitor me pronë të mbajtur aktualisht përmes një kompanie proxy, rekomandohet të kërkoni tani një auditim ligjor të plotë, në vend që të prisni deri sa inspektimi t'ju vijë vetë në derë. Nëse jeni në fazë kërkimi për blerje në Phuket, ekipi i Prona në Tajlandë mund t'ju ndihmojë të vlerësoni cila strukturë pronësie është më e sigurt për rastin tuaj konkret.
Pyetje të Shpeshta
Çfarë është një kompani nominee në kontekstin e pronës tajlandeze? Është një entitet ligjor tajlandez në të cilin 51% ose më shumë e aksioneve mbahen formalisht nga shtetas tajlandezë, ndërsa i huaji siguron financimin dhe kontrollin real. Aksionerët tajlandezë zakonisht nuk kontribuojnë kapital të vërtetë e nuk marrin vendime menaxheriale. Gjykatat e klasifikojnë këtë si anashkalim të Ligjit për Biznesin e të Huajve.
Pse ranë kaq shumë regjistrimet nominee? Ministria e Tregtisë ka forcuar verifikimin në fazën e regjistrimit, duke ekzaminuar tani origjinën e kapitalit, aktivitetin real të aksionerëve tajlandezë dhe kapacitetin e tyre financiar për të paguar pjesën e deklaruar të aksioneve. Kompanitë me tipare të dukshme fiktive thjesht nuk kalojnë më regjistrimin.
A mund të hetohet ende kompania ime nominee ekzistuese? Po. Ministria e Tregtisë ka deklaruar shprehimisht se shifrat e publikuara nuk mbulojnë të gjitha strukturat nominee që operojnë aktualisht. DSI dhe Departamenti i Tokës mund të hapin hetim ndaj një kompanie ekzistuese në çdo moment, sidomos gjatë ndryshimit të aksionerëve, shitjes së aseteve, ose pas ankese nga një palë e tretë.
Si mund të blejë ligjshëm një shqiptar një vilë me tokë në Tajlandë? Mjeti kryesor është qiraja afatgjatë (leasehold), me kontratë standarde 30-vjeçare dhe mundësi dy rinovimesh. Toka qiraset nga një pronar tajlandez, ndërsa shtëpia e ndërtuar mbi të regjistrohet si pronë e vetë të huajit. Alternativë tjetër është uzufrukti, e drejtë përdorimi gjatë gjithë jetës e regjistruar në Departamentin e Tokës.
A duhet ta konvertoj kompaninë time nominee në një strukturë leasehold? Varet nga rasti specifik. Konvertimi kërkon që kompania t'ia shesë tokën një personi ose entiteti tajlandez, e ndjekur nga një kontratë qiraje. Procesi kushton 100,000-300,000 baht, duke përfshirë taksat dhe tarifat ligjore, por eliminon ekspozimin penal dhe e bën pronësinë transparente.
Burimi: Thailand Business News