Përgjigja e shkurtër: çfarë po ndodh në Tajlandë
Autoritetet tajlandeze kanë nisur një operacion të gjerë kundër strukturave 'nominee', ku shtetas të huaj regjistrojnë tokë e shtëpi në emër të një kompanie tajlandeze për të anashkaluar ligjin që u ndalon pronësinë e drejtpërdrejtë të tokës. Në qendër të hetimit janë 33 vila luksoze me vlerë të kombinuar 1.27 miliardë baht (rreth 35 milionë dollarë), të përqendruara kryesisht në zonat Pattanakarn dhe Krungthep Kreetha të Bangkokut. Nëse jeni shqiptar që keni blerë ose po planifikoni të blini pronë në Phuket a gjetkë në Tajlandë, ky është momenti për të rishikuar strukturën ligjore të investimit tuaj.
Kjo nuk është thjesht një lajm kalimtar. Për vite me radhë, struktura 'nominee' ka qenë një zonë gri e pranuar tacitisht në tregun tajlandez të pasurive të patundshme. Në 2026, rregullatorët kanë kaluar nga paralajmërimet te veprimet konkrete.
Si funksionon skema 'nominee' dhe pse është problematike
Mekanizmi është relativisht i thjeshtë, por rrezikun ligjor e ka të madh. Një i huaj themelon një kompani tajlandeze (Thai Co., Ltd.), ku 51% e aksioneve i mbajnë formalisht shtetas tajlandezë 'nominee', ndërsa kontrolli real dhe përfitimi ekonomik i shkojnë blerësit të huaj që fshihet pas kompanisë. Ligji tajlandez e trajton këtë si shkelje të drejtpërdrejtë të Ligjit për Biznesin e të Huajve (Foreign Business Act) dhe të Kodit të Tokës (Land Code).
Sipas nenit 86 të Kodit të Tokës tajlandez, shtetasve të huaj u ndalohet të zotërojnë tokë drejtpërdrejtë në Tajlandë. Struktura 'nominee' është përpjekja për ta anashkaluar këtë ndalim, por rregullatorët tashmë e njohin dhe e ndjekin këtë model.
Sa gjerë është hetimi dhe kush e po e drejton
Sipas gazetës The Nation Thailand, hetimi drejtohet nga Departamenti i Tokave (Department of Lands) në bashkëpunim me Departamentin e Hetimeve të Veçanta (DSI). Disa fakte kyçe të operacionit:
- Hetimi përqendrohet te shtëpitë dhe vilat me parcela toke, jo te apartamentet, sepse konflikti ligjor lind pikërisht nga pronësia e tokës
- Vlera mesatare e pronave nën hetim është rreth 38.5 milionë baht (afërsisht 1.07 milionë dollarë), pra bëhet fjalë kryesisht për segmentin premium të vilave
- Në 2025, Tajlanda kishte forcuar tashmë kontrollin ndaj kompanive tajlandeze me pronësi të huaj, duke shtuar verifikime të aksionarëve përmes sistemit të Departamentit të Zhvillimit të Biznesit (DBD)
Paralelisht, në jug të vendit, në Phuket, Phangnga dhe Krabi, është zhvilluar një operacion i veçantë ndaj rrjeteve 'nominee'. Sipas Bangkok Post dhe The Phuket News, në këtë operacion morën pjesë mbi 500 zyrtarë, u lëshuan 40 urdhër-arreste të miratuara dhe u ekzekutuan 13 urdhër-kontrolle. Rezultati: 48 të arrestuar (27 tajlandezë dhe 21 të huaj, përfshirë shtetas nga Izraeli, Franca, Polonia, Zvicra, Mbretëria e Bashkuar, Holanda, Rusia dhe Afrika e Jugut), asete të sekuestruara me vlerë rreth 1.05 miliardë baht, dhe 89 parcela toke të përfshira në hetim.
Sipas vlerësimeve të tregut, deri në 70% të vilave në Phuket të zotëruara nga blerës të huaj mund të jenë strukturuara nëpërmjet ndonjë forme skeme 'nominee'. Kjo shifër tregon sa i përhapur është ky model, por edhe sa i madh është rreziku sistemik për blerësit që nuk kanë verifikuar strukturën e pronës së tyre.
Cilat janë ndëshkimet për strukturat 'nominee'
Ligji për Biznesin e të Huajve (1999) parashikon gjoba deri në 1 milion baht dhe/ose burgim deri në 3 vjet. Përveç kësaj, Kodi i Tokës kërkon shitje të detyruar të tokës brenda 180 ditëve nga zbulimi i shkeljes. Nëse toka nuk shitet në këtë afat, pronësia i kalon automatikisht shtetit tajlandez.
Ka edhe precedentë konkretë: disa vila në Koh Samui janë sekuestruar tashmë në 2024, gjë që tregon se ky nuk është thjesht kërcënim mbi letër, por praktikë e zbatuar realisht nga gjykatat tajlandeze.
Cilat janë alternativat legale për blerësit e huaj
Mirë, por si mund ta blesh një shtëpi në Tajlandë pa rrezik? Ekzistojnë dy rrugë kryesore të njohura plotësisht nga ligji:
- Kuota e pronësisë së huaj në apartamente (freehold): shtetasit e huaj mund të zotërojnë ligjërisht një apartament (kondominium) për sa kohë pronësia e huaj në projekt nuk kalon 49%. Kjo mundësi rregullohet nga Ligji për Kondominiumet dhe nuk ka lidhje fare me strukturat 'nominee'.
- Leasehold (qira afatgjatë) 30-vjeçare: mund të merret me qira toka për 30 vjet, me opsion rinovimi për dy afate shtesë, ndërsa vetë ndërtesa mund të regjistrohet në emrin tuaj personal. Kjo mbetet mekanizmi më i sigurt për ata që kërkojnë shtëpi me tokë, jo thjesht apartament.
Një rrugë e tretë, më e komplikuar, është blerja përmes një kompanie tajlandeze reale (jo 'nominee'), me aktivitet të vërtetë ekonomik dhe partnerë tajlandezë legjitimë, por kjo kërkon mbështetje ligjore serioze dhe të vazhdueshme.
A prek kjo tregun e apartamenteve?
Jo. Tregu i apartamenteve mbetet plotësisht i pandikuar nga kjo valë zbatimi ligjor. Shtetasit e huaj vazhdojnë të kenë të drejtë ligjore të zotërojnë apartament (freehold) brenda kuotës 49% të pronësisë së huaj në një projekt, mekanizëm i qartë dhe i mirëpërcaktuar nga ligji tajlandez.
Cilat zona mbajnë rrezikun më të lartë
Phuket, Koh Samui, Pattaya dhe Hua Hin kanë përqendrimin më të lartë të vilave luksoze të zotëruara nga të huaj, dhe rrjedhimisht edhe përqendrimin më të lartë të strukturave 'nominee' e të veprimtarisë së zbatimit ligjor. Nëse jeni duke shikuar prona në Phuket, kontrolli i strukturës ligjore para blerjes është më i rëndësishëm se kurrë.
A ia vlen ende të investohet në Tajlandë tani?
Po, absolutisht, me kusht që struktura ligjore të jetë e rregullt. Tregu i apartamenteve mbetet plotësisht i hapur për të huaj, rendimentet nga qiraja në Bangkok qëndrojnë në 5-7% në vit, ndërsa pronat e menaxhuara në Phuket mund të arrijnë 8-10%. Çelësi është të punosh me avokatë të licencuar dhe të shmangësh çdo strukturë të zonës gri.
Pyetje të Shpeshta
Çfarë është skema 'nominee' në Tajlandë?
Një i huaj themelon një kompani tajlandeze (Thai Co., Ltd.) ku 51% e aksioneve i mbajnë formalisht aksionarë tajlandezë 'nominee'. Kompania blen tokën dhe shtëpinë, ndërsa kontrolli dhe përfitimi real i shkojnë aksionarit të huaj. Ligji tajlandez e konsideron këtë si anashkalim të Ligjit për Biznesin e të Huajve dhe të Kodit të Tokës.
A mund ta humbas një vilë të blerë përmes një strukture 'nominee'?
Po. Nëse shkelja provohet, gjykata mund të urdhërojë shitjen e pronës brenda gjashtë muajve. Nëse nuk gjendet blerës, aseti konfiskohet nga shteti. Ka precedentë reale: disa vila në Koh Samui u sekuestruan në 2024.
Si mund ta verifikoj një strukturë ligjore para se të blej?
Kërko një vlerësim ligjor të pavarur nga një avokat pa lidhje me shitësin. Konfirmo që aksionarët tajlandezë janë individë realë me të ardhura të verifikueshme dhe se kompania kryen aktivitet biznesi të vërtetë dhe paguan taksa rregullisht.
Çfarë duhet të bëj nëse tashmë zotëroj pronë përmes një strukture 'nominee'?
Konsultohu menjëherë me një avokat tajlandez të specializuar në të drejtën e tokës. Opsionet përfshijnë ristrukturimin e kompanisë në formë të përputhshme me ligjin, konvertimin në leasehold, ose shitjen e pronës para se zbatimi ligjor të arrijë në rajonin tuaj.
A do të prekë kjo valë zbatimi ligjor çmimet e vilave në Tajlandë?
Në periudhën afatshkurtër, oferta në tregun sekondar mund të rritet, pasi disa pronarë do të nxitohen të shesin para se kontrollet të arrijnë në zonën e tyre. Kjo mund të hapë një dritare mundësie për blerës të gatshëm të marrin një vilë leasehold me çmim të reduktuar.
Situata aktuale nuk është krizë, është normalizim tregu. Tajlanda po lëviz vazhdimisht drejt më shumë transparence, dhe investitorët që e strukturojnë saktë marrëveshjen brenda kufijve të ligjit do të përfitojnë në afat të gjatë. Rregulli më i qartë për 2026: një strukturë transaksioni e shëndoshë ligjërisht ka më shumë vlerë sesa vetë etiketa e çmimit. Kursimi te konsulenca ligjore mund t'ju kushtojë të gjithë investimin.
Nëse jeni duke menduar seriozisht të blini pronë në Tajlandë, ekipi i Prona në Tajlandë mund t'ju ndihmojë të gjeni strukturën e duhur ligjore dhe pronën që përshtatet me buxhetin dhe qëllimet tuaja.
Burimi: The Nation Thailand